januari 2010, Brabant Cultureel, Rinus van der Heijden

Een huwelijk tussen wielrennen en literatuur

‘Helden’ is de titel van hun tijdschrift. Helden zijn ze inmiddels zelf, de drie initiatiefnemers van een uniek wielercafé én wielermagazine. Beide voorzien in een nog altijd groeiende behoefte.

Door Rinus van der Heijden

Ze begonnen er zomaar aan, vader Jos en zoon Tom de Louw en Peet Kappen. Een wielercafé met een cultureel randje voor Oss en omstreken, dat leek hen wel wat. Wielrennen en literatuur was de eerste insteek. De plaatselijke bibliotheek Maasland en boekhandel Derijks hoorden van het initiatief en wilden wel ondersteunen. Jos de Louw en Peet Kappen trokken ieder 750 euro uit hun binnenzak, belegden in café ’t Putje in Oss een laagdrempelige avond met wielerlegende Peter Winnen, presenteerden het eerste nummer van het tijdschrift ‘Helden’ en zie: de tent zat vol.

Dat was februari 2006. Inmiddels zijn er zeven wielercafés geweest (twee per jaar) en staat op 24 februari nummertje acht op de agenda. Met in elk geval oud-beroepsrenner Michael Boogerd en schrijver Dirk Jan Roeleven. Enne… succes verzekerd, want alle edities zijn weken van tevoren uitverkocht.

De combinatie wielrennen en literatuur is vanaf het eerste wielercafé doorgevoerd. “Aanvankelijk dachten we aan een vodje papier met een paar nietjes erdoorheen”, lachen de drie initiatiefnemers, van wie Tom de Louw journalist is, zijn vader Jos leraar Nederlands en Peet Kappen leraar geschiedenis. “Maar vormgever en drukker voelden ons aan, konden onze ideeën vertalen in beeld. In drie weken tijd hebben we de eerste editie zelf vol geschreven. We noemden het tijdschrift ‘Helden’. De oplage van dat nulnummer was vijfhonderd; we hadden geen idee van de markt. We kregen meteen uitnodigingen van het Radio 1 Journaal, het Radio-2-programma Cappuccino en Omroep Brabant. Bert Wagendorp van de Volkskrant schreef: ‘Alsof je op zolder een tijdschrift uit de jaren vijftig terug vindt’.”

Uitverkocht

Na dit nulnummer – het was binnen een maand uitverkocht – kwamen er reacties van mensen die ook wel iets wilden schrijven. “Dat was ook onze bedoeling, we wilden een podium voor mensen die iets kwijt wilden. Er bestond al een wielertijdschrift, ‘De Muur’. Dat was vooral literair, wij wilden iets laagdrempeligs. Waarbij we wel eisen stelden aan de schrijfsels. Aanvankelijk hielden we alles in eigen beheer. Tot we contact kregen met wielergek Peter van der Velden van Kempen Uitgevers. Vanaf nummer vijf geeft hij ‘Helden’ uit. We zitten nu op een oplage van duizend exemplaren. Een aantal nummers is uitverkocht.”

De verkoop van ‘Helden’ zorgt ervoor dat Jos en Tom de Louw en Peet Kappen het Brabants Wielercafé kunnen draaien. Tweemaal per jaar wordt het georganiseerd in het Osse café-restaurant ’t Putje. Per keer worden er drie gasten uitgenodigd. Peet Kappen interviewt hen, de Tilburgse dichter Jace van de Ven maakt speciaal voor elke editie een gedicht, dat hij op het lijf schrijft van een van de uitgenodigde personen. De gasten voor het wielercafé hoeven niet per se Brabander te zijn, de mensen die in ‘Helden’ aan bod komen, wél.

Elke aflevering van het Brabants Wielercafé betekent ook de geboorte van een nieuwe ‘Helden’. De drie initiatiefnemers verzorgen de eindredactie, schrijven ook nog. Inmiddels is er een team van een man of tien dat voor een onophoudelijke stroom kopij zorgt. “In het begin zeiden we gekscherend: het mag geen ouwelullenblaadje worden. Dat is ook niet gebeurd. Tom houdt het jongerenaspect in de gaten. We besteden ook aandacht aan veldrijden, vrouwenwielrennen en zaken die zich in de marge van het wielrennen afspelen. De titel ‘Helden’ heeft te maken met de heroïek van de wielersport, dat spreekt mensen aan. Ons ook, we zijn alle drie opgevoed met wielrennen, van vader op zoon.”

Dichters

In elk nummer van ‘Helden’ duiken dichters op: huisdichter Cornelis, Jace van de Ven, Frans Hoppenbrouwers en Willie Verhegghe zijn enkele van de namen. “Mensen die deze gedichten lezen, hebben meestal thuis geen bundels in de kast staan. Wij trekken hen er misschien mee over de streep. Ons publiek loopt over het algemeen bibliotheek en boekhandel niet plat. Daarom organiseren wij het Brabants Wielercafé ook bewust in een café, niet in een zaaltje waar meer dan de tweehonderd mensen in kunnen waarmee we het nu moeten doen.”

Jos de Louw houdt zich voornamelijk bezig met het uitnodigen van de gasten voor het Brabants Wielercafé. Hij pakt gewoon de telefoon en begint te bellen. Betalen is er niet bij. “Gasten krijgen een onkostenvergoeding, meer niet. De meesten voelen het als een warm bad.”

Gasten in het wielercafé waren onder andere ex-premier en wielerenthousiast Dries van Agt, Jan Jansen, Rini Wagtmans, Rein en Richard Groenendaal, Daphny van den Brand, Maarten Ducrot en Jos Suijkerbuijk. Klasbakken die in ‘Helden’ voorbij kwamen onder andere Marianne Vos, Gerrit Schulte, Johan en Ricardo van de Velde, Jan Ceelen, Gert-Jan Theunisse, Stef Clement, Huub Zilverberg en René Pijnen. De verhalen zijn prachtig, geschreven vanuit een warm hart. “Tegenwoordig is nergens ruimte meer voor lange verhalen. Bij ons wel.”

Is in bijna vier jaar de bron niet opgedroogd? “We hebben nog voor járen ideeën”, zeggen de drie in koor. Voor alle duidelijkheid: ook voor het Brabants Wielercafé!

‘Helden’ is in een groot aantal boekhandels in Brabant te koop voor 8,95 euro.